Wijzigingsbesluit Aanwezige Waarden (2022)
Met het Wijzigingsbesluit Habitatrichtlijngebieden vanwege Aanwezige Waarden van 22 november 2022 zijn ontbrekende habitats en soorten in 101 gebieden alsnog beschermd verklaard. De grenzen van de N2000-gebieden zijn met dit besluit ongewijzigd gebleven.
Het wijzigingsbesluit was een correctie op de oorspronkelijke N2000-aanwijzingsbesluiten van habitats en soorten die ook al aanwezig waren ten tijde van de N2000-aanwijzingsbesluiten tussen 1994 en 2004, en dus geen toevoeging van nieuw ontstane habitats of nieuw gevestigde soorten. Overigens geldt dat op basis van de Habitatrichtlijn ook alle nadien gevestigde habitats en soorten beschermd zullen moeten worden.
Sinds 2023 zijn de ontbrekende habitatgebieden opgenomen in het AERIUS-rekenprogramma, uiteraard enkel voor zover ook stikstofgevoelig. In vrijwel alle gevallen had dit geen direct gevolg voor de vergunningverlening, omdat op kortere afstand reeds beschermde natuurwaarden liggen met een gelijke of lagere KDW.
Het wijzigingsbesluit wordt ook ‘het Veegbesluit’ genoemd.
Tegen het veegbesluit stelden meer dan 1.000 veehouders begin 2023 beroep in bij alle rechtbanken van Nederland, het merendeel veehouders uit de provincies Drenthe en Friesland bij de rechtbank Noord-Nederland. Inzet van die rechtszaken is het blokkeren van natuurbescherming van bestaande stikstofgevoelige natuurwaarden binnen de bestaande grenzen van N2000-gebieden. Dit grote aantal rechtszaken tegen een natuurbeschermingsbesluit roept vragen op over de verantwoordelijkheidszin en inzet van veehouders voor natuurbehoud. Immers, de veehouderijbedrijven hebben vooral een probleem met (internationale) marktprijzen en de supermarkten, en niet met de natuur. Begin 2026 is een groot deel van die beroepen afgehandeld en inhoudelijk ongegrond verklaard door de rechtbanken en in hoger beroep door de Raad van State.
Voor enkele uitspraken van de Raad van State over het door veehouders aangevochten Veegbesluit, zie ECLI:NL:RVS:2025:2961, ECLI:NL:RVS:2025:2958, ECLI:NL:RVS:2025:2970, ECLI:NL:RVS:2024:5009.