KDW: Kritische depositiewaarde
Wetenschappelijk vastgestelde waarde die aangeeft hoeveel stikstof een bepaald type natuur (een habitattype) kan verdragen voordat er een risico ontstaat dat dat natuurtype verslechtert door een teveel aan stikstof. Deze waarden zijn bepaald per habitattype en leefgebied van soorten.
De precieze definitie: ‘de grens waarboven het risico bestaat dat de kwaliteit van het habitat significant wordt aangetast door de verzurende en/of vermestende invloed van atmosferische stikstofdepositie’.
De waarden zijn gebaseerd op bandbreedtes die op Europees niveau zijn vastgesteld door de UNECE (United Nations Economic Commission for Europe). Deze bandbreedtes zijn gepreciseerd tot een getal op basis van informatie over de Nederlandse omstandigheden (veelal modelberekeningen). Deze methode is internationaal beoordeeld, zie bijlage 4 uit ‘Overzicht van kritische depositiewaarden voor stikstof‘ en sinds 2008 de best beschikbare wetenschappelijke methode voor het vaststellen van de KD-waarden. In 2022 is de KDW-lijst door een internationaal college van wetenschappers geactualiseerd, zie Review and revision of empirical critical loads of nitrogen for Europe.
De meest actuele KDW-lijst met een uitgebreide onderbouwing is te vinden in het ‘Overzicht van kritische depositiewaarden voor stikstof, toegepast op habitattypen en leefgebieden van Natura 2000‘ (Wamelink e.a., 2023).
– Politieke duiding
De KDW-lijst vormt samen met het AERIUS-rekemodel de wetenschappelijke basis van het stikstofbeleid. Beide wetenschappelijke instrumenten zijn onderwerp van harde aanvallen uit hoofdzakelijk de agrarische hoek.
De KDW geeft een criterium bij welk achtergronddepositie natuurschade voor specifieke habitattypen niet kan worden uitgesloten. Het AERIUS-rekenmodel biedt rekenuitkomsten voor onder meer individuele projectbronnen (Calculator) en beleidsprognoses (Monitor).
De aangevoerde argumenten tegen de bruikbaarheid van deze twee instrumenten komen in de meeste gevallen op het zelfde neer: de instrumenten zijn onvoldoende precies en betrouwbaar.
Voor zover die stellingname al juist zou zijn – wat nooit is aangetoond – , dan weerlegt dit niet het gegeven dát met emissie deposities optreden, en dat aanhoudende hoge depositie boven de KDW de mineralenbalans van de bodem schadelijk verstoord, met als gevolg dat natuurbehoud in gevaar komt.
Bij het beoordelen van gevolgen voor natuur en milieu geldt in alle gevallen dat die beoordeling zal moeten worden gebaseerd op de best beschikbare wetenschappelijke kennis. Serieuze discussie over die kennis horen thuis op wetenschappelijke podia, en niet op politieke podia. Het willen verplaatsen van de wetenschappelijke discussie naar het politieke podium staat gelijk aan een tandarts vragen om een longoperatie ui te voeren.
Een discussie over de KDW (dan wel het EARIUS-rekenmodel) leidt enkel af van de politieke hoofdvraag naar de te nemen maatregelen om de deposities op stikstofgevoelige natuurtypen in N2000-gebieden voldoende, tijdig en geborgd (verzekerd, onomkeerbaar) te verminderen.