Autonome ontwikkeling
Lokale en landelijke depositie-ontwikkelingen die naar verwachting optreden als gevolg van emissiebeleidsmaatregelen die eerder zijn vastgesteld. Deze depositieprognoses worden doorgaans verzorgd door het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en PBL (Planbureau voor de Leefomgeving), in samenwerking met andere kennisinstituten zoals het CBS en/of de Wageningen Universiteit. Hierbij zijn veel gegevens nodig, waaronder de bedrijfsontwikkeling in de veehouderijsector zoals de ontwikkeling van de omvang van de veestapel, de mestproductie en de uit te rijden (kunst)mest.
In het PAS-uitspraak van de Raad van State op 29 mei 2019 wordt de autonome ontwikkeling omschreven als (r.o. 7.2):
de verandering van stikstofdepositie als gevolg van ontwikkelingen die los staan van het PAS, zoals de groei van stikstofdepositie als gevolg van economische groei en de daling van stikstofdepositie als gevolg van technische ontwikkelingen.
In de passende beoordeling voor het Programma Aanpak Stikstof (PAS) speelde de autonome ontwikkeling – de veronderstelde dalende depositietrend – een centrale rol bij de stelling dat significante gevolgen als gevolg van het PAS konden worden uitgesloten.
Op de vraag of de autonome ontwikkeling mag worden betrokken in de passende beoordeling oordeelde de Raad van State in de PAS-uitspraak (r.o. 11.6):
dat bij het bepalen van de staat van instandhouding van de habitattypen en soorten waarvoor een plan of project significante gevolgen kan hebben, de positieve gevolgen van autonome ontwikkelingen mogen worden betrokken indien de verwachte voordelen van die ontwikkelingen ten tijde van de passende beoordeling vaststaan. De positieve gevolgen van autonome ontwikkelingen kunnen echter niet – anders dan de positieve gevolgen van een beschermingsmaatregel – worden betrokken bij de vraag of de negatieve gevolgen van een plan of project kunnen worden voorkomen of verminderd.
Omdat de verwachte voordelen van die ontwikkelingen ten tijde van de passende beoordeling niet vaststonden is het PAS onwettig (onverbindend) verklaard.
Voor het kunnen nemen van zorgvuldige en effectieve beleidsbeslissingen is kennis van de autonome ontwikkeling noodzakelijke informatie. Actuele depositieprognoses voor de komende 10 jaar zijn beschikbaar in AERIUS-monitor.