Referentiesituatie
Centraal begrip in de vergunningpraktijk. De activiteit die op grond van een eerder verleende natuur- of milieuvergunnning is toegestaan. Ook wel ‘bestaande (vergunning)rechten’ genoemd. In geval van een beschikbare natuurvergunning ongeacht of de activiteit ook daadwerkelijk is gerealiseerd. In het geval van stikstof: de legale bedrijfsemissieruimte, die kan worden ontleend aan een eerder verleende vergunning.
Indien eerder een natuurvergunning is verleend, dan geldt de aan die vergunning toerekenbare emissieruimte als referentiesituatie. Voorbeeld: indien eerder 1.000 vleesvarkens zijn vergund met een emissiefactor van 3,0 kilo NH3 dan geldt als referentiesituatie een emissie van 3.000 kilo NH3 (op jaarbasis).
Indien geen natuurvergunning geldt dan is meer onderzoek nodig. Dan dient de milieuvergunde en ook gerealiseerde bedrijfsvoering (de referentiesituatie) te worden vastgesteld op de relevante referentiedatum. Dit is het moment van indiening door Nederland van de lijst van Habitatrichtlijngebieden bij de Europese Commissie, meestal een datum tussen 1994 en 2004. Tenzij later nog een milieutoestemming is verleend voor een activiteit met minder gevolgen, want dan geldt die toestemming als referentiesituatie. Zie de Raad van State-uitspraken ECLI:NL:RVS:2010:BL9656 en ECLI:NL:RVS:2013:1891.
Voorbeeld: als het relevante N2000-gebied in 2004 is aangewezen dan geldt de in 2004 vergunde situatie als referentie. Maar als in 2004 het aantal van 500 vleesvarkens waren vergund met een emissiefactor van 3,0 kg NH3 per dierplaats, en op een later tijdstip een vergunning is verleend voor 300 vleesvarkens met een emissiefactor van 3,0 kg NH3 dan geldt de laagst vergunde depositie als referentiesituatie.
Betreft het een geheel nieuw plan of project, dan ontbreekt logischerwijs een referentiesituatie. Anders gezegd: de referentiesituatie is dan nul emissie.
In juridische termen vertaald gaat het vaststellen van de referentiestiatie over de vraag wat als mogelijke mitigerende maatregel kan worden betrokken in de passende beoordeling. Veel juridische procedures gaan over de vraag wat nu precies de referentiesituatie was.