Wet Ammoniak en Veehouderij (WAV, 2002)
Wet uit 2002 ter bescherming van zeer stikstofgevoelige natuur tegen ammoniakdeposities van veestallen. Deze inmiddels vervallen wet omvatte veel meer natuurterreinen dan de huidige N2000-gebieden. Opvolger van de Interimwet Ammoniak en Veehouderij uit 1994.
De werking van de wet beperkte zich tot een uitbreidingsverbod van hokdierbedrijven (kippen en varkens) in de zone van 250 meter rondom de zeer verzuring gevoelige natuurgebieden. De bestaande veebedrijven binnen die zone bleven ongemoeid. Voor melkveebedrijven met meer dan 200 melkkoeien golden beperkingen, tot 200 melkkoeien kon vrij worden uitgebreid. Het gemiddelde melkveebedrijf heeft omstreeks 120 melkkoeien.
Om drie redenen leverde de regeling in de praktijk nauwelijks bescherming op: binnen 250 meter van de bron komt minder dan 5% van de ammoniakemissies neer, de bestaande bronnen bleven gehandhaafd en vrijwel alle melkveebedrijven konden blijven uitbreiden.
In de huidige politieke discussie vaak wordt vergeten of verzwegen dat met de WAV veel meer natuur een – summiere – beschermingsstatus tewgen stikstofdepositie was toegekend dan de later aangewezen N2000-gebieden. Het ligt voor de hand dat ook buiten N2000-gebieden omvangrijke stikstofgevoelige natuurgebieden bestaan, waaronder de bossen op de Utrechtse Heuvelrug en het noordelijk deel van de Sallandse Heuvelrug. Voor de Overijsselse gebieden zie de twee kaarten hieronder. Links de stikstofgevoelige natuur, en rechts de kaart met de Overijsselse N2000-gebieden.
De tegenwoordige beperkte focus op stikstofgevoelige natuur binnen N2000-gebieden miskent dat ook veel natuurgebieden buiten N2000-zones ernstig zijn aangetast door te hoge stikstofdeposities.
De Wet Ammoniak en Veehouderij is sinds 1 januari 2024 overgegaan in de Omgevingswet. Voor de wetstekst van de vervallen Wet Ammoniak en Veehouderij, zie www.wetten.nl/wav