Raad van State
Een zogeheten ‘Hoog College van Staat’ (samen met de Eerste en Tweede Kamer, de Algemene Rekenkamer en de Nationale Ombudsman), met een belangrijke dubbelrol in het bewaken van de democratische rechtsstaat.
De Raad van State bestaat uit twee te onderscheiden afdelingen. De bekendste is de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (vaak afgekort tot ABRvS), de hoogste Nederlandse bestuursrechter in geschillen over (onder meer) natuur, milieu en ruimtelijke ordening. En daarmee verantwoordelijk voor richtinggevende stikstofrechtspraak, zoals blijkt uit de PAS-uitspraak van 29 mei 2019 (het sneuvelen van het vergunningbeleidskader voor stikstofemissies), de serie RAV-uitspraken uit 2024 (waarin de emissiereductiefactoren voor onder meer de luchtwassers en mestschuifsystemen voorlopig buiten toepassing zijn verklaard) en de Rendac-uitspraak van 18 december 2024 (herstel van de vergunningplicht bij intern salderen waarbij ook een additionaliteitstoets geldt). De Raad van State biedt online toelichting bij de belangrijkste uitspraken over stikstof voor een breder publiek, zie
De Afdeling Advisering adviseert onder meer over alle wetsvoorstellen die de regering naar de Tweede Kamer stuurt en alle algemene maatregelen van bestuur (besluiten van ministers), en heeft hiermee een actieve rol in het wetgevingsproces. Belangrijke toetscriteria hierbij zijn de uitvoerbaarheid, de verenigbaarheid met bestaande wetgeving en het bewaken van de democratische rechtsstaat. Alle wetgevingsadviezen zijn openbaar, en te vinden op de website van de Raad van State. Zie