Innovatie
In de stikstofkwestie wordt hiermee techniekontwikkeling bedoeld. Voornamelijk milieutechniekontwikkeling waarmee stikstofemissies kunnen worden verminderd. Te onderscheiden zijn onder meer bewezen en onbewezen technieken en betaalbare en onbetaalbare technieken.
Middels reductietechniek toegepast bij bestaande installaties kan stikstof definitief uit de lucht worden genomen. In dat geval is het een bronmaatregel. Dit kan een passende maatregel zijn in de zin van artikel 6 lid 2 Hrl die bijdraagt aan de noodzakelijke emissiereductie.
Maar de gewonnen emissiereductie kan ook weer worden opgevuld met nieuwe emissies en daarmee wordt de oorspronkelijk emissie toch in de lucht gehouden. In dat geval is het een vorm van intern salderen. Dit is geen bronmaatregel maar een mitigerende maatregel, mogelijk te betrekken in vergunningbesluiten conform artikel 6 lid 3 Hrl. Voorwaarde hierbij is dat daarbij een deugdelijke additionaliteitstoets wordt opgesteld waaruit blijkt dat voldoende passende maatregelen worden getroffen om aantasting van de natuurlijke kenmerken te voorkomen.
In de afgelopen decennia dienden bedrijfsuitbreiding en schaalvergroting in de veehouderij als argument dat emissiereductietechniek op die manier bekostigd zou kunnen worden. Dit is een zeer sterke impuls geweest voor schaalvergroting en intensivering in de veehouderij. Bezwaar hierbij was dat lange tijd bij intern salderen geen afroomplicht gold om een deel van de emissiewinst definitief uit de lucht te nemen, waardoor er onder de streep binnen het bedrijf niets aan reductie werd gedaan.
De rechter heeft in een serie uitspraken geconcludeerd dat de gestelde reductieclaims bij emissiereductietechnieken (waaronder luchtwassers in de veehouderij en de mestschuifsystemen in de melkveehouderij) onbetrouwbaar zijn. De consequentie hiervan is dat in de afgelopen decennia duizenden vergunningen op onjuiste gronden zijn verleend. Dit gegeven wordt nauwelijks genoemd in het politieke debat.
Innovatie en milieutechniek zijn nauw verwant aan het begrip doelsturing. Het (al 25 jaar oude) idee bij doelsturing is dat bij vergunningverlening in de agrarische sector enkel nog emissie-eisen gelden, en de deposities van die emissies buiten beschouwing blijven. Vaak aangeduid met de het motto: ‘de boer aan het stuur’. Ook de Wet Ammoniak en Veehouderij (2002) was sterk gebaseerd op het idee van emissiebeleid, maar heeft nooit de noodzakelijke reductie opgeleverd. Kortom, doelsturing wekt voorlopig vooral valse politieke verwachtingen, omdat de realistische emissiereductiepotentie middels milieutechniek beperkt (onbewezen) is.