Stikstof
Scheikundig element met het symbool N. In de lucht komt stikstof vooral voor in sterk gebonden niet-reactieve vorm (N2). Gebonden stikstof vormt ongeveer 80% van de atmosfeer. Anders dan wat de naam doet vermoeden, is N2 onschadelijk.
De Nederlandse naam ‘stikstof’ heeft een (later onjuist gebleken) historische oorsprong. Proefdieren stikten bij wetenschappelijke experimenten in een atmosfeer van zuiver stikstof. Inmiddels is bekend dat de dieren stikten door gebrek aan zuurstof, niet door een teveel aan stikstof. De Engelse naam (nitrogen) is minder misleidend. Het is afgeleid van het Grieks voor ‘salpetervormend’.
Als de sterke binding wordt verbroken ontstaat reactief stikstof, dat snel wordt omgezet in vormen van stikstof die het leven op aarde mogelijk maken. Maar die vormen kunnen het leven ook vergiftigen. Salpeterzuur is een voorbeeld. In de ‘stikstofproblematiek’ gaat het altijd om reactieve stikstof, want alleen reactieve stikstof kan worden opgenomen door bodem en vegetatie.
Voor verder lezen, zie